[Με ημερομηνία 14 Ζουλ Καντά 1324]
ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1- Η επίσημη θρησκεία του Ιράν είναι το Ισλάμ και το δόγμα του είναι το τζαφαριτικό δόγμα των Δώδεκα Ιμάμηδων. Ο σάχης του Ιράν οφείλει να ασπάζεται και να υποστηρίζει αυτό το δόγμα.
Άρθρο 2- Η Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση ιδρύθηκε με την εύνοια και την υποστήριξη του Ιμάμη του Χρόνου (είθε ο Θεός να επισπεύσει την εμφάνισή του), τη χάρη του Σάχη του Ισλάμ (είθε ο Θεός να διατηρεί τη βασιλεία του), την εποπτεία των ισλαμικών λογίων και τη συμμετοχή του συνόλου του ιρανικού έθνους. Σε καμία εποχή δεν επιτρέπεται τα νομοθετικά άρθρα της Συνέλευσης να αντιβαίνουν στους ιερούς κανόνες του Ισλάμ και στους νόμους που θέσπισε ο Προφήτης (η ειρήνη και η ευλογία του Θεού ας είναι μαζί του). Το καθήκον να κρίνεται αν οι νόμοι αντιβαίνουν στους ισλαμικούς κανόνες ανήκει στους σεβάσμιους ουλεμάδες (είθε ο Θεός να διατηρεί τις ευλογίες τους) και θα τους ανήκει πάντοτε. Για τον λόγο αυτό, σε κάθε εποχή θα ορίζεται, με τον ακόλουθο τρόπο, μια επιτροπή τουλάχιστον πέντε ατόμων, αποτελούμενη από μουτζταχίντ και ευσεβείς νομικούς του ισλαμικού δικαίου που γνωρίζουν τις απαιτήσεις της εποχής: οι ουλεμάδες και οι χοτζατολεσλάμ, που αποτελούν αυθεντίες προς μίμηση του σιιτικού Ισλάμ, θα προτείνουν στην Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση είκοσι λογίους με τα προαναφερθέντα προσόντα, και τα μέλη της Συνέλευσης θα επιλέγουν ομόφωνα ή με κλήρωση πέντε ή περισσότερους από αυτούς και θα τους αναγνωρίζουν ως μέλη. Η επιτροπή αυτή θα συζητεί και θα εξετάζει προσεκτικά τα άρθρα που τίθενται στα νομοθετικά σώματα και θα απορρίπτει όσα αντιβαίνουν στους ισλαμικούς κανόνες, ώστε να μην αποκτούν ισχύ νόμου. Η απόφαση αυτής της επιτροπής ουλεμάδων θα είναι υποχρεωτική και δεσμευτική στο ζήτημα αυτό. Το παρόν άρθρο δεν μπορεί να τροποποιηθεί έως την εμφάνιση του Ιμάμη του Χρόνου (a.f.).
Άρθρο 3- Τα σύνορα της χώρας του Ιράν και των επαρχιών, διοικητικών περιφερειών και περιοχών της δεν μπορούν να μεταβληθούν παρά μόνο διά νόμου.
Άρθρο 4- Πρωτεύουσα είναι η Τεχεράνη.
Άρθρο 5- Τα χρώματα της επίσημης σημαίας του Ιράν είναι το πράσινο, το λευκό και το κόκκινο και φέρει το έμβλημα του λέοντα και του ήλιου.
Άρθρο 6- Η ζωή και η περιουσία των ξένων υπηκόων που διαμένουν σε ιρανικό έδαφος τελούν υπό εγγύηση και προστασία, εκτός από τις περιπτώσεις που εξαιρούν οι νόμοι.
Άρθρο 7- Οι αρχές της συνταγματικής μοναρχίας δεν μπορούν να ανασταλούν εν μέρει ή στο σύνολό τους.
ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΡΑΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ
ΑΡΘΡΟ 8- Ο λαός του Ιράν έχει ίσα δικαιώματα ενώπιον του νόμου του κράτους.
ΑΡΘΡΟ 9- Η ζωή, η περιουσία, η κατοικία και η τιμή του λαού προστατεύονται και διασφαλίζονται από κάθε προσβολή. Κανείς δεν μπορεί να υποστεί επέμβαση παρά μόνο σύμφωνα με τις διατάξεις και τη διαδικασία που ορίζουν οι νόμοι της χώρας.
ΑΡΘΡΟ 10- Εκτός από τις περιπτώσεις διάπραξης μικρών αδικημάτων, σοβαρών εγκλημάτων και μεγάλων παραπτωμάτων, κανείς δεν μπορεί να συλληφθεί αμέσως χωρίς έγγραφη εντολή του προέδρου του τακτικού δικαστηρίου και σύμφωνα με τον νόμο. Και σε αυτή την περίπτωση, το αδίκημα του παραβάτη πρέπει να του γνωστοποιηθεί αμέσως ή το αργότερο εντός είκοσι τεσσάρων ωρών.
ΑΡΘΡΟ 11- Κανείς δεν μπορεί να απομακρυνθεί από το δικαστήριο που θα κρίνει την υπόθεσή του και να παραπεμφθεί αναγκαστικά σε άλλο δικαστήριο.
ΑΡΘΡΟ 12- Καμία ποινή δεν μπορεί να επιβληθεί και να εκτελεστεί παρά μόνο βάσει νόμου.
ΑΡΘΡΟ 13- Η οικία και η κατοικία κάθε προσώπου τελούν υπό προστασία και εγγύηση. Δεν επιτρέπεται η βίαιη είσοδος σε καμία κατοικία παρά μόνο στις περιπτώσεις και με τη διαδικασία που ορίζει ο νόμος.
ΑΡΘΡΟ 14- Κανένας Ιρανός δεν μπορεί να εξοριστεί, να αποκλειστεί από τη διαμονή σε ορισμένο τόπο ή να υποχρεωθεί να διαμένει σε ορισμένο τόπο, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος.
ΑΡΘΡΟ 15- Καμία ιδιοκτησία δεν μπορεί να αφαιρεθεί από τον κύριό της χωρίς λόγο που να στηρίζεται στο ισλαμικό δίκαιο και χωρίς την καταβολή δίκαιου τιμήματος.
ΑΡΘΡΟ 16- Απαγορεύεται η κατάσχεση της ιδιοκτησίας και των αγαθών του λαού στο όνομα της τιμωρίας και της πολιτικής, εκτός αν προβλέπεται από τον νόμο.
ΑΡΘΡΟ 17- Απαγορεύεται, για οποιονδήποτε λόγο, η παρεμπόδιση των δικαιωμάτων των κυρίων και των κατόχων επί της ιδιοκτησίας και των αγαθών τους, εκτός αν προβλέπεται από τον νόμο.
ΑΡΘΡΟ 18- Η εκμάθηση και η διδασκαλία των επιστημών, της παιδείας και των τεχνών είναι ελεύθερες, με εξαίρεση όσα απαγορεύονται από το ισλαμικό δίκαιο.
ΑΡΘΡΟ 19- Η ίδρυση σχολείων με δαπάνες του κράτους και του έθνους και η υποχρεωτική εκπαίδευση πρέπει να ρυθμίζονται σύμφωνα με τον νόμο του Υπουργείου Επιστημών και Παιδείας. Όλα τα σχολεία πρέπει να υπάγονται στην ανώτατη διοίκηση και εποπτεία του Υπουργείου Επιστημών και Παιδείας.
ΑΡΘΡΟ 20- Όλες οι εκδόσεις είναι ελεύθερες και η λογοκρισία απαγορεύεται, με εξαίρεση τα βιβλία που αντιβαίνουν στη φωτεινή θρησκεία και τις επιβλαβείς εκδόσεις. Αν όμως διαπιστωθεί κάτι που αντιβαίνει στον νόμο περί Τύπου, ο εκδότης ή ο συγγραφέας τιμωρείται σύμφωνα με τον νόμο περί Τύπου. Αν ο συγγραφέας είναι γνωστός και διαμένει στο Ιράν, ο εκδότης, ο τυπογράφος και ο διανομέας απαλλάσσονται από κάθε επέμβαση.
ΑΡΘΡΟ 21- Οι ενώσεις και οι συγκεντρώσεις που δεν προκαλούν θρησκευτικές ή κοσμικές ταραχές και δεν διαταράσσουν την τάξη είναι ελεύθερες σε όλη τη χώρα. Ωστόσο, οι συμμετέχοντες στις συγκεντρώσεις δεν μπορούν να φέρουν όπλα και πρέπει να τηρούν τις ρυθμίσεις που ορίζει ο σχετικός νόμος. Οι συγκεντρώσεις στους δρόμους και στις δημόσιες πλατείες πρέπει επίσης να υπόκεινται στους νόμους περί τάξης.
ΑΡΘΡΟ 22- Η ταχυδρομική αλληλογραφία προστατεύεται πλήρως και εξαιρείται από την κατάσχεση και το άνοιγμα, εκτός από τις περιπτώσεις που εξαιρεί ο νόμος.
ΑΡΘΡΟ 23- Η αποκάλυψη ή η διακοπή των τηλεγραφικών επικοινωνιών χωρίς την άδεια του κατόχου του τηλεγραφήματος απαγορεύεται, εκτός από τις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος.
ΑΡΘΡΟ 24- Οι ξένοι υπήκοοι μπορούν να γίνουν δεκτοί στην ιρανική ιθαγένεια. Η αποδοχή, η διατήρηση της ιθαγένειας και η αφαίρεσή της διέπονται από χωριστό νόμο.
ΑΡΘΡΟ 25- Δεν απαιτείται άδεια για τη λήψη μέτρων κατά κρατικών υπαλλήλων για παραπτώματα σχετικά με τα καθήκοντά τους, αλλά στην περίπτωση των υπουργών πρέπει να τηρούνται οι ειδικοί σχετικοί νόμοι.
ΟΙ ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
ΑΡΘΡΟ 26- Οι εξουσίες του κράτους πηγάζουν από το έθνος. Το Σύνταγμα καθορίζει τον τρόπο άσκησης αυτών των εξουσιών.
ΑΡΘΡΟ 27- Οι εξουσίες του κράτους χωρίζονται σε τρεις κλάδους:
Πρώτον: Η νομοθετική εξουσία — αφορά τη θέσπιση και τη ρύθμιση των νόμων και απορρέει από την Αυτού Μεγαλειότητα τον Σάχη των Σαχών, την Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση και τη Γερουσία. Καθεμία από αυτές τις τρεις πηγές έχει το δικαίωμα να προτείνει νόμους, αλλά η έναρξη ισχύος τους εξαρτάται από το να μην αντιβαίνουν στις διατάξεις του ισλαμικού δικαίου, από την έγκριση των νομοθετικών σωμάτων και από την επικύρωση του μονάρχη. Ωστόσο, η θέσπιση και η έγκριση των νόμων που αφορούν τα έσοδα και τις δαπάνες του κράτους εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της Εθνικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης.
Η εξήγηση και η ερμηνεία των νόμων αποτελούν ειδικά καθήκοντα της Εθνικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης.
Δεύτερον: Η δικαστική και δικαιοδοτική εξουσία — συνίσταται στον προσδιορισμό των δικαιωμάτων και η εξουσία αυτή ανήκει, στα ζητήματα ισλαμικού δικαίου, στα δικαστήρια ισλαμικού δικαίου και, στα ζητήματα κοσμικού δικαίου, στα τακτικά δικαστήρια.
ΑΡΘΡΟ 28- Οι τρεις προαναφερθείσες εξουσίες θα είναι πάντοτε χωριστές και ανεξάρτητες η μία από την άλλη.
ΑΡΘΡΟ 29- Τα ιδιαίτερα συμφέροντα κάθε επαρχίας, διοικητικής περιφέρειας και περιοχής ρυθμίζονται και διευθετούνται με την έγκριση των επαρχιακών και περιφερειακών συμβουλίων και σύμφωνα με τους ειδικούς νόμους τους.
ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ
ΑΡΘΡΟ 30- Τα μέλη της Εθνικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης και της Γερουσίας εκπροσωπούν ολόκληρο το έθνος και όχι μόνο τις κοινωνικές τάξεις ή τις επαρχίες, διοικητικές περιφέρειες και περιοχές που τα εξέλεξαν.
ΑΡΘΡΟ 31- Κανείς δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα μέλος και των δύο νομοθετικών σωμάτων.
ΑΡΘΡΟ 32- Αν ένας βουλευτής διοριστεί σε έμμισθη θέση σε κρατική υπηρεσία, αποχωρεί από το νομοθετικό σώμα και η εκ νέου συμμετοχή του εξαρτάται από την παραίτησή του από την κρατική θέση και την επανεκλογή του από τον λαό.
ΑΡΘΡΟ 33- Και τα δύο νομοθετικά σώματα έχουν δικαίωμα έρευνας και εξέτασης για το σύνολο των υποθέσεων της χώρας.
ΑΡΘΡΟ 34- Κατά την περίοδο που η Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση βρίσκεται σε διακοπή εργασιών, οι διαβουλεύσεις της Γερουσίας παραμένουν χωρίς αποτέλεσμα.
ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΡΑΝΙΚΗΣ ΜΟΝΑΡΧΙΑΣ
ΑΡΘΡΟ 35- Η βασιλεία είναι ένα αγαθό το οποίο, με θεία χάρη, το έθνος εμπιστεύεται στο πρόσωπο του μονάρχη.
ΑΡΘΡΟ 36- Η συνταγματική μοναρχία του Ιράν ανατέθηκε από το έθνος, μέσω της Συντακτικής Συνέλευσης, στην Αυτού Μεγαλειότητα τον Σάχη των Σαχών Ρεζά Σαχ Παχλαβί και θα συνεχίζεται από γενιά σε γενιά στους άρρενες απογόνους του.
ΑΡΘΡΟ 37- Η διαδοχή του θρόνου ανήκει στον μεγαλύτερο γιο του μονάρχη από μητέρα ιρανικής καταγωγής. Αν ο μονάρχης δεν έχει αρσενικό τέκνο, ο διορισμός του διαδόχου γίνεται κατόπιν πρότασης του μονάρχη και έγκρισης της Εθνικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης, αλλά αυτός ο διάδοχος δεν πρέπει να προέρχεται από τη δυναστεία των Κατζάρ. Όταν όμως γεννηθεί γιος του μονάρχη, το δικαίωμα της διαδοχής θα περιέλθει αυτοδικαίως σε αυτόν.
ΑΡΘΡΟ 38- Κατά τη μεταβίβαση της βασιλείας, ο διάδοχος μπορεί να αναλάβει αυτοπροσώπως τις υποθέσεις της μοναρχίας μόνο όταν έχει συμπληρώσει είκοσι ηλιακά έτη. Αν δεν έχει φτάσει σε αυτή την ηλικία, η Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση θα εκλέξει αντιβασιλέα από πρόσωπα εκτός της δυναστείας των Κατζάρ.
ΑΡΘΡΟ 39- Κανένας μονάρχης δεν μπορεί να ανέλθει στον θρόνο αν, πριν από την τελετή στέψης, δεν παρουσιαστεί στην Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση και δεν δώσει ενώπιον των μελών της, των μελών της Γερουσίας και του υπουργικού συμβουλίου τον ακόλουθο όρκο:
«Με μάρτυρα τον Παντοδύναμο Θεό, ορκίζομαι στο ένδοξο Κοράνι και σε καθετί που είναι σεβαστό ενώπιον του Θεού ότι θα καταβάλω κάθε προσπάθεια για να διαφυλάξω την ανεξαρτησία του Ιράν, θα προστατεύω και θα επιβλέπω τα σύνορα της χώρας και τα δικαιώματα του έθνους, θα διαφυλάσσω το Σύνταγμα της συνταγματικής μοναρχίας του Ιράν και τους θεσπισμένους νόμους και θα βασιλεύω σύμφωνα με αυτούς, θα προσπαθώ για τη διάδοση του τζαφαριτικού δόγματος των Δώδεκα Ιμάμηδων και, γνωρίζοντας ότι ο Ύψιστος Θεός είναι παρών και εποπτεύει όλες τις πράξεις και τη συμπεριφορά μου, δεν θα επιδιώκω άλλον σκοπό εκτός από την ευημερία και το μεγαλείο του ιρανικού κράτους και έθνους. Ζητώ από τον Θεό να μου χαρίζει επιτυχία στην υπηρεσία μου για την πρόοδο του Ιράν και ζητώ τη βοήθεια των αγνών ψυχών των αγίων του Ισλάμ».
ΑΡΘΡΟ 40- Κατά τον ίδιο τρόπο, το πρόσωπο που εκλέγεται αντιβασιλέας δεν μπορεί να αναλάβει το αξίωμα αυτό αν δεν δώσει τον παραπάνω όρκο.
ΑΡΘΡΟ 41- Σε περίπτωση θανάτου του μονάρχη, η Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση και η Γερουσία θα συνεδριάσουν υποχρεωτικά και η σύγκλησή τους δεν πρέπει να καθυστερήσει πέραν των δέκα ημερών από τον θάνατο του μονάρχη.
ΑΡΘΡΟ 42- Αν η θητεία των αντιπροσώπων και των δύο ή του ενός νομοθετικού σώματος έχει λήξει όσο ζούσε ο μονάρχης και οι νέοι αντιπρόσωποι δεν έχουν ακόμη οριστεί κατά τον θάνατό του, οι προηγούμενοι αντιπρόσωποι θα παρουσιαστούν και τα νομοθετικά σώματα θα συγκληθούν.
ΑΡΘΡΟ 43- Ο μονάρχης δεν μπορεί να αναλάβει τις υποθέσεις άλλης χώρας χωρίς την έγκριση και τη συγκατάθεση της Εθνικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης και της Γερουσίας.
ΑΡΘΡΟ 44- Το πρόσωπο του μονάρχη απαλλάσσεται από ευθύνη· οι υπουργοί του κράτους είναι υπεύθυνοι ενώπιον των νομοθετικών σωμάτων για κάθε υπόθεση.
ΑΡΘΡΟ 45- Όλοι οι νόμοι και τα βασιλικά διατάγματα που αφορούν τις υποθέσεις της χώρας μπορούν να εφαρμοστούν μόνο με την υπογραφή του αρμόδιου υπουργού, και ο υπουργός αυτός ευθύνεται για την ορθότητα του περιεχομένου του συγκεκριμένου διατάγματος και της εντολής.
ΑΡΘΡΟ 46- Ο διορισμός και η παύση των υπουργών γίνονται με διάταγμα του μονάρχη.
ΑΡΘΡΟ 47- Η απονομή στρατιωτικών βαθμών, παρασήμων και τιμητικών προνομίων ανήκει αποκλειστικά στο πρόσωπο του μονάρχη, σύμφωνα με τον νόμο.
ΑΡΘΡΟ 48- Η επιλογή ανώτερων κρατικών υπαλλήλων για εσωτερικές και εξωτερικές υποθέσεις ανήκει στα δικαιώματα του μονάρχη, με την έγκριση του αρμόδιου υπουργού, εκτός από τις περιπτώσεις που εξαιρεί ο νόμος. Ωστόσο, ο διορισμός των λοιπών υπαλλήλων δεν ανήκει στον μονάρχη, εκτός από τις περιπτώσεις που ορίζει ρητά ο νόμος.
ΑΡΘΡΟ 49- Η έκδοση διαταγμάτων και εντολών για την εφαρμογή των νόμων ανήκει στα δικαιώματα του μονάρχη, χωρίς ποτέ να αναβάλλεται ή να αναστέλλεται η εφαρμογή αυτών των νόμων.
ΑΡΘΡΟ 50- Η αρχιστρατηγία των χερσαίων και ναυτικών δυνάμεων ανήκει στο πρόσωπο του μονάρχη.
ΑΡΘΡΟ 51- Η κήρυξη πολέμου και η σύναψη ειρήνης ανήκουν στον μονάρχη.
ΑΡΘΡΟ 52- Οι συνθήκες που πρέπει να τηρούνται μυστικές σύμφωνα με το άρθρο 24 του Συντάγματος πρέπει, αφού εκλείψει το κώλυμα και όταν το απαιτούν το συμφέρον και η ασφάλεια της χώρας, να γνωστοποιούνται από τον μονάρχη στην Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση και τη Γερουσία μαζί με τις απαραίτητες εξηγήσεις.
ΑΡΘΡΟ 53- Τα μυστικά άρθρα καμίας συνθήκης δεν θα ακυρώνουν τα δημοσιοποιημένα άρθρα της ίδιας συνθήκης.
ΑΡΘΡΟ 54- Ο μονάρχης μπορεί να συγκαλέσει εκτάκτως την Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση και τη Γερουσία.
ΑΡΘΡΟ 55- Η κοπή νομίσματος γίνεται στο όνομα του μονάρχη σύμφωνα με τον νόμο.
ΑΡΘΡΟ 56- Οι δαπάνες και τα έξοδα του θεσμού της μοναρχίας πρέπει να έχουν καθοριστεί με νόμο.
ΑΡΘΡΟ 57- Οι αρμοδιότητες και οι εξουσίες της μοναρχίας είναι μόνο όσες αναφέρονται ρητά στους ισχύοντες συνταγματικούς νόμους.
ΠΕΡΙ ΥΠΟΥΡΓΩΝ
ΑΡΘΡΟ 58- Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει υπουργικό αξίωμα αν δεν είναι μουσουλμάνος, ιρανικής καταγωγής και Ιρανός πολίτης.
ΑΡΘΡΟ 59- Οι πρίγκιπες πρώτου βαθμού, δηλαδή ο γιος, ο αδελφός και ο θείος από την πατρική πλευρά του εκάστοτε μονάρχη, δεν μπορούν να επιλεγούν ως υπουργοί.
ΑΡΘΡΟ 60- Οι υπουργοί είναι υπεύθυνοι ενώπιον των νομοθετικών σωμάτων και οφείλουν να εμφανίζονται όταν κληθούν από ένα από αυτά και να τηρούν τα όρια της ευθύνης τους ως προς τις υποθέσεις που τους έχουν ανατεθεί.
ΑΡΘΡΟ 61- Οι υπουργοί, όπως είναι ατομικά υπεύθυνοι για τις ιδιαίτερες υποθέσεις των υπουργείων τους, έτσι είναι και συλλογικά υπεύθυνοι ενώπιον της Συνέλευσης για το σύνολο των υποθέσεων και εγγυώνται ο ένας τις πράξεις του άλλου.
ΑΡΘΡΟ 62- Ο αριθμός των υπουργών θα καθοριστεί διά νόμου ανάλογα με τις ανάγκες.
ΑΡΘΡΟ 63- Ο τίτλος του επίτιμου υπουργού έχει καταργηθεί πλήρως.
ΑΡΘΡΟ 64- Οι υπουργοί δεν μπορούν να απαλλάσσονται από την ευθύνη τους επικαλούμενοι προφορικές ή γραπτές εντολές του μονάρχη.
ΑΡΘΡΟ 65- Η Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση ή η Γερουσία μπορεί να ανακρίνει και να δικάζει τους υπουργούς.
ΑΡΘΡΟ 66- Η ευθύνη των υπουργών και τα μέτρα τιμωρίας που θα εφαρμόζονται σε αυτούς θα καθοριστούν διά νόμου.
ΑΡΘΡΟ 67- Αν η Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση ή η Γερουσία εκφράσει με απόλυτη πλειοψηφία δυσπιστία προς το υπουργικό συμβούλιο ή έναν υπουργό, το συμβούλιο αυτό ή ο συγκεκριμένος υπουργός παύεται από το υπουργικό αξίωμα.
ΑΡΘΡΟ 68- Οι υπουργοί δεν μπορούν να αναλάβουν έμμισθη θέση πέραν των δικών τους καθηκόντων.
ΑΡΘΡΟ 69- Η Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση ή η Γερουσία θα φέρει τα εγκλήματα των υπουργών ενώπιον του Ακυρωτικού Δικαστηρίου. Το δικαστήριο αυτό θα διεξάγει τη δίκη στο δικό του δικαιοδοτικό τμήμα με την παρουσία όλων των μελών του, εκτός αν, βάσει του νόμου, η κατηγορία και η άσκηση δίωξης εκφεύγουν από τον διοικητικό κύκλο των κρατικών υπηρεσιών και αφορούν άμεσα τον υπουργό.
Σημείωση: Μέχρι τη σύσταση του Ακυρωτικού Δικαστηρίου, τη θέση του θα καταλαμβάνει επιτροπή αποτελούμενη από ίσο αριθμό μελών που επιλέγονται από τα νομοθετικά σώματα.
ΑΡΘΡΟ 70- Ο προσδιορισμός και η τιμωρία των εγκλημάτων των υπουργών, όταν κατηγορούνται από την Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση ή τη Γερουσία ή όταν αντιμετωπίζουν κατηγορίες ιδιωτών κατηγόρων για τις δικές τους διοικητικές υποθέσεις, θα διέπονται από ειδικό νόμο.
ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ
ΑΡΘΡΟ 71- Το Ανώτατο Δικαστήριο και τα τακτικά δικαστήρια αποτελούν τις επίσημες αρχές για τις γενικές καταγγελίες, ενώ η εκδίκαση ζητημάτων ισλαμικού δικαίου ανήκει στους λογίους μουτζταχίντ που πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
ΑΡΘΡΟ 72- Οι διαφορές που αφορούν πολιτικά δικαιώματα υπάγονται στα τακτικά δικαστήρια, εκτός από τις περιπτώσεις που εξαιρεί ο νόμος.
ΑΡΘΡΟ 73- Η σύσταση κοσμικών δικαστηρίων προϋποθέτει διάταξη νόμου και κανείς δεν μπορεί, υπό οποιοδήποτε όνομα ή τύπο, να συστήσει δικαστήριο αντίθετα προς τις διατάξεις του νόμου.
ΑΡΘΡΟ 74- Κανένα δικαστήριο δεν μπορεί να συσταθεί χωρίς διάταξη νόμου.
ΑΡΘΡΟ 75- Σε ολόκληρη τη χώρα θα συσταθεί μόνο ένα Ακυρωτικό Δικαστήριο για υποθέσεις κοσμικού δικαίου, το οποίο θα βρίσκεται στην πρωτεύουσα, και αυτό το Ακυρωτικό Δικαστήριο δεν θα εξετάζει καμία υπόθεση ως πρωτοβάθμιο δικαστήριο, εκτός από τις υποθέσεις που αφορούν υπουργούς.
ΑΡΘΡΟ 76- Οι συνεδριάσεις όλων των δικαστηρίων είναι δημόσιες, εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες η δημοσιότητα διαταράσσει την τάξη ή αντιβαίνει στα χρηστά ήθη. Στην περίπτωση αυτή, το δικαστήριο θα ανακοινώνει την ανάγκη μυστικότητας.
ΑΡΘΡΟ 77- Στα πολιτικά αδικήματα και στα αδικήματα του Τύπου, αν κριθεί σκόπιμη η μυστική διεξαγωγή της δίκης, αυτή πρέπει να αποφασιστεί ομόφωνα από όλα τα μέλη του δικαστηρίου.
ΑΡΘΡΟ 78- Οι αποφάσεις που εκδίδονται από τα δικαστήρια πρέπει να είναι αιτιολογημένες και τεκμηριωμένες, να περιλαμβάνουν τα άρθρα του νόμου στα οποία βασίζεται η απόφαση και να διαβάζονται δημόσια.
ΑΡΘΡΟ 79- Στις δίκες για πολιτικά αδικήματα και αδικήματα του Τύπου θα παρίσταται σώμα ενόρκων στα δικαστήρια.
ΑΡΘΡΟ 80- Οι πρόεδροι και τα μέλη των τακτικών δικαστηρίων επιλέγονται με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος περί δικαιοσύνης και διορίζονται με διάταγμα του μονάρχη.
ΑΡΘΡΟ 81- Κανένας δικαστής των τακτικών δικαστηρίων δεν μπορεί να απομακρυνθεί προσωρινά ή οριστικά από τη θέση του χωρίς να δικαστεί και να αποδειχθεί η ενοχή του, εκτός αν παραιτηθεί.
ΑΡΘΡΟ 82- Η αλλαγή του τόπου υπηρεσίας ενός δικαστή των τακτικών δικαστηρίων είναι δυνατή μόνο με τη συγκατάθεσή του.
ΑΡΘΡΟ 83- Ο διορισμός του εισαγγελέα ανήκει στον μονάρχη, με την έγκριση του δικαστή του ισλαμικού δικαίου.
ΑΡΘΡΟ 84- Οι μισθοί των μελών των τακτικών δικαστηρίων θα καθοριστούν διά νόμου.
ΑΡΘΡΟ 85- Οι πρόεδροι των τακτικών δικαστηρίων δεν μπορούν να δεχθούν άλλη κρατική θέση, παρά μόνο αν είναι άμισθη και δεν αντιβαίνει στον νόμο.
ΑΡΘΡΟ 86- Στην πρωτεύουσα κάθε επαρχίας θα συσταθεί εφετείο για δικαστικές υποθέσεις, με τον τρόπο που ορίζουν οι νόμοι περί δικαιοσύνης.
ΑΡΘΡΟ 87- Τα στρατιωτικά δικαστήρια θα συσταθούν σε ολόκληρη τη χώρα σύμφωνα με ειδικούς νόμους.
ΑΡΘΡΟ 88- Η διαιτησία των διαφορών μεταξύ κρατικών υπηρεσιών και των αρμοδιοτήτων τους ανήκει, βάσει του νόμου, στο Ακυρωτικό Δικαστήριο.
ΑΡΘΡΟ 89- Τα τακτικά δικαστήρια θα εφαρμόζουν τις γενικές, επαρχιακές, περιφερειακές και δημοτικές ρυθμίσεις μόνο όταν αυτές είναι σύμφωνες με τον νόμο.
ΑΡΘΡΟ 90- Σε όλες τις προστατευόμενες κτήσεις, τα επαρχιακά και περιφερειακά συμβούλια θα οργανωθούν σύμφωνα με ειδικό κανονισμό και οι θεμελιώδεις νόμοι αυτών των συμβουλίων έχουν ως εξής.
ΑΡΘΡΟ 91- Τα μέλη των επαρχιακών και περιφερειακών συμβουλίων εκλέγονται απευθείας από τον λαό, σύμφωνα με τον κανονισμό των επαρχιακών και περιφερειακών συμβουλίων.
ΑΡΘΡΟ 92- Τα επαρχιακά και περιφερειακά συμβούλια έχουν την εξουσία να θεσπίζουν ρυθμίσεις για μεταρρυθμίσεις που αφορούν το γενικό συμφέρον, εντός των ορίων του καθορισμένου νόμου.
ΠΕΡΙ ΕΠΑΡΧΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ
ΑΡΘΡΟ 93- Όλοι οι λογαριασμοί εσόδων και δαπανών των επαρχιών τυπώνονται και δημοσιεύονται μέσω των επαρχιακών και περιφερειακών συμβουλίων.
ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΑΡΘΡΟ 94- Κανένας φόρος δεν μπορεί να επιβληθεί χωρίς διάταξη νόμου.
ΑΡΘΡΟ 95- Ο νόμος θα καθορίσει τις περιπτώσεις που θα απαλλάσσονται από τη φορολογία.
ΑΡΘΡΟ 96- Ο φορολογικός συντελεστής θα εγκρίνεται και θα καθορίζεται κάθε χρόνο κατά πλειοψηφία από την Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση.
ΑΡΘΡΟ 97- Σε φορολογικά ζητήματα δεν θα γίνεται καμία διάκριση ούτε θα παραχωρείται προνόμιο μεταξύ των μελών του έθνους.
ΑΡΘΡΟ 98- Η μείωση και η απαλλαγή από φόρους διέπονται από ειδικό νόμο.
ΑΡΘΡΟ 99- Εκτός από τις περιπτώσεις που εξαιρεί ρητά ο νόμος, δεν μπορεί να απαιτείται τίποτε από τον λαό πέραν των φόρων του κράτους, των επαρχιών, των διοικητικών περιφερειών και των δήμων.
ΑΡΘΡΟ 100- Κανένας μισθός ή φιλοδώρημα δεν μπορεί να επιβαρύνει το δημόσιο ταμείο χωρίς να προβλέπεται από τον νόμο.
ΑΡΘΡΟ 101- Η Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση θα εκλέγει τα μέλη του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τη διάρκεια που ορίζει ο νόμος.
ΑΡΘΡΟ 102- Το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι αρμόδιο για την εξέταση και την ταξινόμηση των λογαριασμών της οικονομικής διοίκησης και την εκκαθάριση των λογαριασμών όλων των υπολόγων του δημοσίου ταμείου. Ιδίως εποπτεύει ότι καμία από τις κατηγορίες δαπανών που καθορίζονται στον προϋπολογισμό δεν υπερβαίνει το καθορισμένο ποσό ούτε υφίσταται μεταβολή και ότι κάθε χρηματικό ποσό δαπανάται για τον σκοπό του. Κατά τον ίδιο τρόπο, θα εξετάζει και θα ταξινομεί τους διάφορους λογαριασμούς όλων των κρατικών υπηρεσιών και θα συγκεντρώνει τα παραστατικά δαπανών. Πρέπει να υποβάλλει στην Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση την κατάσταση όλων των λογαριασμών της χώρας μαζί με τις παρατηρήσεις του.
ΑΡΘΡΟ 103- Η οργάνωση και η διοίκηση του Συνεδρίου διέπονται από τον νόμο.
ΠΕΡΙ ΣΤΡΑΤΟΥ
ΑΡΘΡΟ 104- Ο νόμος καθορίζει το σύστημα στρατολόγησης. Τα καθήκοντα και τα δικαιώματα των στρατιωτών και η προαγωγή τους στους βαθμούς διέπονται από τον νόμο.
ΑΡΘΡΟ 105- Οι στρατιωτικές δαπάνες εγκρίνονται κάθε χρόνο από την Εθνική Συμβουλευτική Συνέλευση.
ΑΡΘΡΟ 106- Καμία ξένη στρατιωτική μονάδα δεν μπορεί να γίνει δεκτή στην υπηρεσία του κράτους και δεν μπορεί να εγκατασταθεί ή να διέλθει από κανένα σημείο της χώρας, εκτός αν προβλέπεται από τον νόμο.
ΑΡΘΡΟ 107- Οι στρατιώτες δεν μπορούν να στερηθούν τα δικαιώματα, τους βαθμούς και τις θέσεις τους παρά μόνο βάσει νόμου.
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΗ:
- Τα άρθρα 36, 37 και 38 του Συντάγματος και το συμπλήρωμά του τροποποιήθηκαν στις 21 Αζάρ 1304 σύμφωνα με την παρακάτω απόφαση ενός και μοναδικού άρθρου της Συντακτικής Συνέλευσης:
«Μοναδικό άρθρο — Η Συντακτική Συνέλευση δηλώνει ότι καταργεί τα παλαιά άρθρα 36, 37 και 38 του συμπληρώματος του Συντάγματος».
Το κείμενο διορθώθηκε και τυπώθηκε κατά τον παραπάνω τρόπο. Τώρα, προς ενημέρωση των αναγνωστών, παραθέτουμε παρακάτω και τα τρία καταργημένα άρθρα:
Ο Μοχαμάντ Αλί Σαχ Κατζάρ (είθε ο Θεός να διατηρεί τη βασιλεία του) και οι απόγονοί του από γενιά σε γενιά θα παραμείνουν στις θέσεις τους.
- Τριακοστό έβδομο άρθρο — Σε περίπτωση περισσότερων τέκνων, η διαδοχή του θρόνου περιέρχεται στον μεγαλύτερο γιο του μονάρχη, του οποίου η μητέρα είναι ιρανικής καταγωγής και πριγκίπισσα. Αν ο μονάρχης δεν έχει αρσενικό τέκνο, το γηραιότερο μέλος της βασιλικής δυναστείας, αρχίζοντας από τον πλησιέστερο συγγενή, καταλαμβάνει τη θέση του διαδόχου. Αν όμως, στην παραπάνω υποθετική περίπτωση, γεννηθεί αρσενικό τέκνο του μονάρχη, το δικαίωμα της διαδοχής θα περιέλθει αυτοδικαίως σε αυτό.
- Τριακοστό όγδοο άρθρο — Κατά τη μεταβίβαση της βασιλείας, ο διάδοχος μπορεί να αναλάβει αυτοπροσώπως τις υποθέσεις της μοναρχίας μόνο όταν έχει φτάσει την ηλικία των δεκαοκτώ ετών. Αν δεν έχει φτάσει σε αυτή την ηλικία, θα επιλεγεί γι’ αυτόν αντιβασιλέας με την έγκριση του συνερχόμενου σώματος της Εθνικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης και της Γερουσίας, ο οποίος θα ασκεί τα καθήκοντά του έως ότου ο διάδοχος συμπληρώσει το δέκατο όγδοο έτος.
Πηγή: Κέντρο Ερευνών της Ισλαμικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης