«هیچ‌کس، چه مسیحی، چه مسلمان، چه تاتار و چه بت‌پرست، به جاهایی که جناب مارکو، پسر نیکولو پولو، شهروند نجیب‌زاده و سرشناس شهر ونیز، گشته و دیده، نرفته است.» (ص.۴۴۶)
مارکو پولو هنگامی که در سال ۱۲۷۱ همراه پدر و عمویش راهی سفری شد که ۲۴ سال به طول می‌انجامید و نقشی مهم در شکل‌گیری جهان مدرن ایفا می‌کرد، تنها ۱۷ سال داشت. در روزهایی که او همراه عمو و پدرش با هدف تجارت دل به راه می‌زد، مولانا جلال‌الدین رومی تازه زیباترین شعرهایش را سروده و مثنوی را حدود ده سال پیش به پایان رسانده بود. دو سال دیگر نیز تا مرگش باقی مانده بود.
مارکو پولو وقتی از سفر ۲۴ساله‌ای که در ۱۷سالگی و در نوجوانی آغاز کرده بود بازگشت، دیگر ۴۱ سال داشت و سرزمینش ونیز را در حال جنگ با جنوایی‌ها یافت. بر اثر بداقبالی‌ها به اسارت جنوایی‌ها درآمد. اما در سلولش بیکار ننشست و این «Harikalar Kitabı» (کتاب عجایب)، که موضوع این نوشته است، را به تعبیر کتاب به «جناب روستیکلو، شهروند پیزا، که همراه او در همان برج جنوا بود» دیکته کرد. برای دوستش از چین، آناتولی، شاهان گرجی، ایران و کوه‌های پامیر گفت و با روایت‌هایش تخیل مردم اروپا را برانگیخت. این تخیل برانگیخته‌شده و کنجکاوی پدیدآمده نسبت به سرزمین‌های دیگر، زمینه‌ساز اکتشاف‌ها، راه‌های تجاری تازه و زنجیره‌ای از بسیاری رویدادهای دیگر شد.
این کتاب که نویسنده‌اش پس از گذشت قرن‌ها به زبانی کاملاً متفاوت، که در عمرش هرگز نشنیده بود، سرگذشتش را برای ما تعریف می‌کند، همان کتابی است که مردم قرن‌ها پیش در خانه‌هایشان، شاید درازکش بر تخت‌هایشان یا نشسته پشت میز در نور شمعی، با شگفتی می‌خواندند و از رهگذر آن به جهان‌ها، زندگی‌ها و فرصت‌های تجاری آن‌سوی افق می‌اندیشیدند. کتابی است که دیوارهای ضخیم پیرامون مردم اروپا را فرو ریخت، آن‌سوی افق را به خانه‌هایشان آورد و در آنان شور آفرید. اندیشیدن به این موضوع و این وجه تاریخی، واقعاً شور فراوانی در آدمی برمی‌انگیزد. در کنار همهٔ این‌ها، کتاب از نظر ارزشی که برای تاریخ ترک و مغول دارد نیز منبعی بی‌همتا برای پژوهندگان این موضوع است و توصیف‌هایی بسیار رنگارنگ از دربار قوبلای خان و سنت‌ها ارائه می‌کند.
انتشارات Ötüken Yayınları چندی پیش این اثر ارزشمند را، هم از نظر محتوا و هم از نظر کیفیت چاپ، به‌شکلی بسیار زیبا بار دیگر به زبان ترکی عرضه کرد. این اثر که Işık ERGÜDEN و Z. Zühre İLKGELEN ترجمه‌اش کرده‌اند، ۴۵۴ صفحه دارد و واقعاً با دقت برای انتشار آماده شده است.
در پایان، اگر به قلم مارکو پولو دربارهٔ ربع پایانی سدهٔ سیزدهم میلادی خواندید و علاقه‌تان به رویدادهای سدهٔ بعد بیشتر شد، پیشنهاد می‌کنیم دربارهٔ آن سده نیز از ابن بطوطه بپرسید. چراکه داده‌ها و صحنه‌هایی شگرف از جهان سدهٔ چهاردهم و دوران شکل‌گیری دولت عثمانی در آن وجود دارد...
