
دیدگاهی که درباره مرگ رئیسی با خبر ۷ در میان گذاشتم:

دیروز در تهران، پایتخت ایران، مراسم تشییع پیکر ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور ایران، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه، و شش همراه آنان که در پی سقوط بالگردشان جان باختند، برگزار شد. دهها هزار ایرانی نیز در خیابانهای تهران حضور داشتند. پس از مرگ رئیسی، یکی از پرسشهایی که پاسخ آن جستوجو میشود این است: «حادثه بود یا خرابکاری؟» یاووز سلوی، خبرنگار خبر ۷، با Oral Toğa، پژوهشگر مرکز مطالعات ایران، گفتوگو کرد. Toğa گفت که این رویداد میتواند حاصل کشمکشهای داخلی ایران باشد.
«حتی اگر خرابکاری هم باشد، سخنی از آن به میان نخواهد آمد»
Oral Toğa، پژوهشگر مرکز مطالعات ایران (ایرام)، چنین گفت:
شمار کسانی که آن را خرابکاری میدانستند بیشتر بود، اما وقتی به تاریخ هوانوردی ایران و امکانات فناوری آن نگاه میکنیم، نمیتوانیم احتمال حادثه بودن آن را نیز نادیده بگیریم. حتی جواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین، اظهارنظری با این مضمون کرد که تحریمهای آمریکا نیز در این حادثه مسئولاند. بااینحال، با توجه به پویاییهای کنونی، نمیتوان احتمال خرابکاری را نادیده گرفت. رئیس ستاد کل نیروهای مسلح گفت که کمیسیونی در این زمینه تشکیل شده و تحقیقاتی انجام خواهد شد. اما حتی اگر خرابکاریای هم در کار بوده باشد، گمان نمیکنم آن را مطرح و اعلام کنند. زیرا اگر چنین رویدادی رخ داده باشد، یعنی از سد تمام دستگاه امنیتی شما گذشتهاند و رئیسجمهورتان را از میان برداشتهاند. پس از آن نیز باید دست به اقدام بزنید.
«رئیسی قویترین نامزد برای جانشینی خامنهای بود»
رئیسی کسی بود که پس از سال ۲۰۱۷ بهتدریج برجسته شد و در سال ۲۰۲۱ با یک مهندسی گسترده انتخاباتی، تمام رقبایش رد صلاحیت شدند؛ به این ترتیب تقریباً تنها نامزد باقی ماند و به ریاستجمهوری رسید. تحلیلهایی وجود داشت مبنی بر اینکه رئیسی میتواند پس از خامنهای رهبر انقلاب شود. اما با مرگ رئیسی، این توازنهای داخلی نیز به هم خورده است. حتی وزیر راه و شهرسازی ایران اظهارنظری با این مضمون کرد: «کسانی بودند که میخواستند او تنها یک دوره رئیسجمهور باشد. امیدوارم اکنون همگی آسودهخاطر باشند.» این سخنان نیز کشمکشهای داخلی را آشکار میکند. در روزهای پیش رو ممکن است شاهد تکرار بیشتر چنین اظهارنظرهایی باشیم. گروه دیگر چه کسانی بودند؟ در کنار رئیسی، از مجتبی خامنهای، پسر خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز بهعنوان نامزد دوم نام برده میشد. بااینحال، رئیسی نامزد پیشتاز بود.
در ایران، در این اواخر شاهد ضعفهای امنیتی بسیاری بودهایم. کسانی میتوانند در داخل ایران از این ضعفهای امنیتی بهره ببرند. گفتمان انقلاب اسلامی ایران در چارچوب سیاست منطقهای بهصورت منسجم پیش میرود. سیاست خارجی نیز تا حد زیادی بر پایه همین گفتمان بنا شده است. ایران پیشتر نیز رویدادهای بزرگی را از سر گذرانده، اما در سیاست خارجی همواره نوعی انسجام وجود داشته است. از نظر سیاستگذاری، گمان نمیکنم ایران سیاست خود را ۱۸۰ درجه تغییر دهد.

