Στο Ιράν, που μόλις ολοκλήρωσε τις βουλευτικές εκλογές, θα δούμε νέες εκλογές μέσα σε 50 ημέρες και, στο μεταξύ, οι θέσεις που έμειναν κενές θα αναληφθούν προσωρινά από άλλα πρόσωπα. Όσοι επιθυμούν να διεκδικήσουν την προεδρία θα υποβάλουν τις αιτήσεις τους και, αφού εγκριθούν από το Συμβούλιο των Φρουρών του Συντάγματος, θα αρχίσει η εκλογική διαδικασία.
Ο πρόεδρος του Ιράν Εμπραχίμ Ραϊσί είχε συναντηθεί με τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ στις 19 Μαΐου 2024, στα σύνορα Αζερμπαϊτζάν–Ιράν, για τα εγκαίνια των φραγμάτων Γκιζ Γκαλασί και Χουνταφερίν. Μετά τη συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα, ο Ραϊσί και η αντιπροσωπεία που τον συνόδευε κατευθύνονταν προς την ιρανική επαρχία Ανατολικού Αζερμπαϊτζάν με σχηματισμό τριών ελικοπτέρων. Σύμφωνα με τις αρχικές διαπιστώσεις, στο ελικόπτερο που συνετρίβη εκεί επέβαιναν, εκτός από τον πρόεδρο Εμπραχίμ Ραϊσί, ο υπουργός Εξωτερικών Χοσεΐν Αμίρ Αμπντολαχιάν, ο κυβερνήτης του Ανατολικού Αζερμπαϊτζάν Μαλέκ Ραχματί και ο ιμάμης της προσευχής της Παρασκευής στην Ταμπρίζ, Σεγιέντ Μοχαμάντ Αλί Αλ Χασέμ.
Στην εκτίμησή του για το δυστύχημα, ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών της Δημοκρατίας της Τουρκίας Αμπντουλκαντίρ Ουράλογλου δήλωσε: «Στην πρώτη φάση ελέγξαμε αν το ελικόπτερο εξέπεμπε σήμα. Επικοινωνήσαμε αμέσως με την ιρανική πλευρά, αλλά δυστυχώς διαπιστώθηκε ότι πιθανότατα είτε το σύστημα εκπομπής σήματος ήταν κλειστό είτε το ελικόπτερο δεν διέθετε τέτοιο σύστημα». Γι’ αυτό οι ιρανικές αρχές αναγκάστηκαν να αναζητήσουν το ελικόπτερο του Ραϊσί σε μια πολύ μεγάλη περιοχή.
ΝΥΧΤΑ ΧΑΟΥΣ
Οι επιχειρήσεις έρευνας και σάρωσης, για τις οποίες κινητοποιήθηκαν όλα τα μέσα του κράτους, δεν μπόρεσαν να διεξαχθούν από αέρος λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών, γεγονός που έκανε τις ήδη δύσκολες συνθήκες ακόμη δυσκολότερες. Κατά τη διαδικασία αυτή, τόσο από τον ιρανικό Τύπο όσο και από αρμόδια πρόσωπα έφταναν διαδοχικά πληροφορίες ασύμβατες μεταξύ τους, προκαλώντας σύγχυση. Τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης διέγραψαν σύντομα τις αναρτήσεις τους στο Twitter και ακολούθησαν διαψεύσεις αυτών των ειδήσεων. Συνοπτικά, όλη τη νύχτα επικράτησε μεγάλο χάος και, εξαιτίας αυτού, η ροή των πληροφοριών δεν ήταν αξιόπιστη. Σε όλη αυτή τη διάρκεια, ο πληθυσμός στο Ιράν κλήθηκε να προσευχηθεί και συγκεντρώθηκε σε πλατείες και μαυσωλεία για προσευχές.
Με το σκοτάδι και την εντονότερη επικράτηση του κρύου, η κατάσταση άρχισε να γίνεται ακόμη σοβαρότερη. Καθώς γινόταν αγώνας με τον χρόνο, οι ιρανικές αρχές ζήτησαν από την Τουρκία ελικόπτερο έρευνας και διάσωσης με δυνατότητα νυχτερινής όρασης. Για να βοηθήσει το Ιράν, η Τουρκία έστειλε ένα οπλισμένο μη επανδρωμένο αεροσκάφος Ακιντζί και ένα ελικόπτερο υποστήριξης Cougar. Επιπλέον, απέστειλε στην περιοχή 32 διασώστες ορειβασίας με 6 οχήματα.
ΤΟ ΜΗ ΕΠΑΝΔΡΩΜΕΝΟ ΑΚΙΝΤΖΙ ΕΝΤΟΠΙΣΕ ΤΑ ΣΥΝΤΡΙΜΜΙΑ
Επειδή υπήρχε η πιθανότητα το ελικόπτερο που θα αποστελλόταν να μην μπορέσει να πετάξει λόγω του καιρού, οι τουρκικές αρχές ενημέρωσαν την ιρανική πλευρά ότι η έρευνα και ο εντοπισμός μπορούσαν να γίνουν με μη επανδρωμένο αεροσκάφος Ακιντζί. Αφού το Ιράν αποδέχθηκε την πρόταση, ένα Ακιντζί κινήθηκε προς την περιοχή γύρω στις 23:30 ώρα Τουρκίας, έφτασε στον τόπο του δυστυχήματος περίπου μία ώρα αργότερα και άρχισε την έρευνα. Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος σάρωσε μια πολύ μεγάλη περιοχή μέσα σε δύο ώρες και, γύρω στις 02:30, εντόπισε το ελικόπτερο μέσω οπτικής επαφής, ενώ οι συντεταγμένες των συντριμμιών κοινοποιήθηκαν στις ιρανικές αρχές. Η πτήση διήρκεσε συνολικά πάνω από 7 ώρες και το αεροσκάφος επέστρεψε στον τουρκικό εναέριο χώρο στις 06:45 το πρωί.
Από τη στιγμή που το Ακιντζί άρχισε να επιχειρεί, ολόκληρος ο κόσμος ενδιαφέρθηκε για την πορεία των εξελίξεων. Παρότι ορισμένοι δημοσιογράφοι και χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μέσα στο Ιράν δεν είδαν θετικά την κατάσταση, φοβούμενοι ότι θα μπορούσε να δημιουργήσει αδυναμία στον τομέα των πληροφοριών, η ιδιαίτερα διαφανής διεξαγωγή της διαδικασίας περιόρισε αυτές τις συζητήσεις. Επίσης, η δημοσιοποίηση βίντεο από τη στιγμή του εντοπισμού των συντριμμιών αποτέλεσε απάντηση στις μεταγενέστερες δηλώσεις ορισμένων πλευρών εντός του Ιράν ότι το Ακιντζί δεν είχε προσφέρει τίποτα και ότι το Ιράν βρήκε μόνο του τα συντρίμμια, χωρίς καμία εξωτερική βοήθεια. Ενώ εκατοντάδες χιλιάδες άτομα παρακολουθούσαν τις επιχειρήσεις του Ακιντζί μέσω του πρακτορείου Anadolu, στην εφαρμογή παρακολούθησης πτήσεων FlightRadar24 το έβλεπαν ταυτόχρονα περίπου 200 χιλιάδες άτομα. Από τον λογαριασμό της εφαρμογής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανακοινώθηκε ότι το Ακιντζί το παρακολούθησαν συνολικά 2,8 εκατομμύρια άτομα. Παράλληλα, το Ακιντζί βρέθηκε και στις υψηλότερες θέσεις των αναζητήσεων Google παγκοσμίως.
ΤΟ ΙΡΑΝ ΘΑ ΠΡΟΣΦΥΓΕΙ ΞΑΝΑ ΣΕ ΕΚΛΟΓΕΣ
Το άρθρο 131 του ιρανικού Συντάγματος προβλέπει για τέτοιες περιπτώσεις: «Σε περίπτωση θανάτου, παύσης, παραίτησης ή απουσίας του προέδρου, ή ασθένειάς του που διαρκεί περισσότερο από δύο μήνες, ο αντιπρόεδρος αναλαμβάνει τις εξουσίες του με την έγκριση του Ηγέτη. Ένα συμβούλιο αποτελούμενο από τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου, τον επικεφαλής της Δικαστικής Εξουσίας και τον αντιπρόεδρο είναι υπεύθυνο να εξασφαλίσει την εκλογή νέου προέδρου το αργότερο μέσα σε 50 ημέρες». Πράγματι, ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ δήλωσε ότι η διαδικασία θα εφαρμοστεί όπως προβλέπεται.
Στο Ιράν, που μόλις ολοκλήρωσε τις βουλευτικές εκλογές, θα δούμε νέες εκλογές μέσα σε 50 ημέρες και, στο μεταξύ, οι θέσεις που έμειναν κενές θα αναληφθούν προσωρινά από άλλα πρόσωπα. Τον Εμπραχίμ Ραϊσί διαδέχθηκε ο αντιπρόεδρος Μοχαμάντ Μοχμπέρ, ενώ τη θέση που έμεινε κενή με τον θάνατο του υπουργού Εξωτερικών Χοσεΐν Αμίρ Αμπντολαχιάν ανέλαβε προσωρινά ο αναπληρωτής του αρμόδιος για Πολιτικές Υποθέσεις και επικεφαλής διαπραγματευτής για τα πυρηνικά θέματα Αλί Μπαγερί. Στη διαδικασία αυτή, όσοι επιθυμούν να διεκδικήσουν την προεδρία θα υποβάλουν τις αιτήσεις τους και η εκλογική διαδικασία θα αρχίσει αφού το Συμβούλιο των Φρουρών του Συντάγματος εγκρίνει την καταλληλότητα των υποψηφίων.
ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΟΧΑΜΑΝΤ ΜΟΧΜΠΕΡ;
Ο Μοχαμάντ Μοχμπέρ γεννήθηκε το 1955 στην πόλη Ντεζφούλ της ιρανικής επαρχίας Χουζεστάν. Έχει εκπονήσει μεταπτυχιακή και διδακτορική διατριβή στο διεθνές δίκαιο και διαθέτει επίσης δεύτερο μεταπτυχιακό και διδακτορικό τίτλο στη διοίκηση επιχειρήσεων. Υπηρέτησε στο μέτωπο κατά τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ. Σε όλη τη δεκαετία του 1990 διετέλεσε διευθύνων σύμβουλος της Dezful Telecommunications στη γενέτειρά του, Ντεζφούλ. Στη συνέχεια διορίστηκε αναπληρωτής κυβερνήτης της επαρχίας Χουζεστάν. Από τη δεκαετία του 2000 διετέλεσε πρόεδρος της Τράπεζας Σίνα για περίπου δέκα χρόνια. Πριν αναλάβει το 2007 την ηγεσία του Εκτελεστικού Οργάνου της Εντολής του Ιμάμη Χομεϊνί, κατείχε ανώτερη θέση στο Ίδρυμα Μοσταζαφάν.
Ο Μοχμπέρ είναι ένα από τα πρόσωπα στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από τις ΗΠΑ. Αν και το 2010 συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο κυρώσεων της ΕΕ για συμμετοχή σε πυρηνικές δραστηριότητες, το όνομά του αφαιρέθηκε από τον κατάλογο αυτό το 2012. Με την άνοδο του Εμπραχίμ Ραϊσί στην εξουσία μετά τις εκλογές του 2021, διορίστηκε πρώτος αντιπρόεδρος στις 8 Αυγούστου 2021 και έγινε το έβδομο πρόσωπο που ανέλαβε αυτό το αξίωμα. Ο Μοχμπέρ έχει υπηρετήσει σε διάφορες ανώτερες θέσεις στους τομείς της οικονομίας και της βιομηχανίας, συνεισφέροντας σημαντικά ιδίως σε έργα υποδομής και στην οικονομική ανάπτυξη. Ανέπτυξε και εφάρμοσε πολιτικές για την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 22 Μαΐου 2024 στην εφημερίδα Γενί Σαφάκ.